Bul-ul: Dios Ti Ani Iti Ifugao

Ti bul-ul (nakatakder ken nakatugaw), iti daan nga Ifugao, isu ti pisikal a ladawan ni Maknongan (ti Dios dagiti nagkauna nga Ifugao) a mangibagi met iti maysa a saad a kas mangaywan kadagiti apit a pagay manipud kadagiti payo wenno natukadtukad a kataltalonan ti maysa a kaamaan nga Ifugao.

Bucaneg Awardee Cris Ilustre, 74

Lima nga aldaw kalpasan a naipakaammo kenkuana nga isu ti napili a kakaisuna a 2014 Pedro Bucaneg Awardee ti GUMIL Filipinas, pimmusay ni beterano a mannurat Crisostomo M. Ilustre iti pagtaenganda iti Bantay, Ilocos Sur idi Marso 26.

Maika-46 a Nailian a Kombension

Angayen ti GUMIL Filipinas (GF), ti kadakkelan a gunglo dagiti mannurat nga Ilokano iti sangalubongan, ti Maika-46 a Nailian a Kombension ti GF iti daytoy Abril 18-20, 2-14 iti Cabicungan Inn, Centro 05, Claveria, Cagayan (nayakar manipud iti Sanchez Mira, kas immunan a naipakaammo).

Dagiti Grantee iti 2013 National Book Development Trust Fund

Napili da Sherma E. Benosa, Linda Lingbaoan-Bulong ken Ariel S. Tabag kadagiti a grantee iti nobela nga Ilokano ti 2013 National Book Development Trust Fund.

Dagiti baro nga opisial ti GUMIL Filipinas

Dagiti baro nga opisial ti GUMIL Filipinas nga agtakem iti 2013-2015

5th Pasnaan Literary Workshop ti GUMIL Filipinas, silulukaten

Dagiti fellows ken panelists ti Pasnaan 4.

Showing posts with label Pasalip. Show all posts
Showing posts with label Pasalip. Show all posts

Monday, March 31, 2014

Dagiti nangabak a mannurat kadagiti salip iti panagsurat

Adtoy dagiti nangabak a mannurat kadagiti nadumaduma a salip iti panagsurat, kas impakaammo ti Secretariat dagitoy a salip. Mapadayawanto met dagiti dagitoy a mannurat iti Maika-46 a Nailian a Kombension ti GUMIL Filipinas iti Cabicungan Inn, Centro 05, Claveria, Cagayan inton Abril 18-20, 2014.

*     *     *

Salip iti Sarita Para Kadagiti Agdadamo a Mannurat ti 16th AMMA Foundation Literary Awards

Umuna, Ridel T. Cabulisan ti Sanchez Mira, Cagayan, “Ti Araraw ni Oliver”;

Maika-2, Ronnie E. Aguinaldo ti Calayan, Cagayan, “Ti Dangadang ni Lampi Tao; ken

Maika-3, Maribel Y. Idica ti Sinait, Ilocos Sur, “Panagsubli”.

Dagiti esponsor ti salip: Amado ken Glorio Yoro, Francisco ken Aurora Ponce; ken Fred ken Cherry Quibol (agpapadan nga agnaed iti Hawaii).

*     *     *

Maika-3 a Pasalip ALVIYA iti Sarita

Umuna a Gunggona, Mighty C. ti San Manuel, Isabela, “Panagturpos”;

Maika-2, Ariel S. Tabag ti Sta. Teresita, Cagayan, “TikboyTacuboy”;

Maika-3, Ferdinand N. Cortez ti Buguey, Cagayan, “Payak”;

Tallo a Consolation Prize: Efren A. Inocencio ti Batac, Ilocos Norte, “Panagpatubo”; Neyo Mario E. Valdez ti Narvacan, Ilocos Sur, “Cadena de Amor” ken Delfin Dumayas ti San Nicolas, Ilocos Norte),“Indio.”

Esponsor ti salip: Alex Vicente Yadao ti Abulug, Cagayan ngem agnaeden iti New York City. Imatonan met ni Freddie Pa. Masuli ti GUMIL Cagayan ti nasao a pasalip.

*     *     *

Salip iti Sarita a Para a Ubbing ti 12th RFAAFIL:

Umuna, Noli S. Dumlao ti Paoay, I.N., “Emmot: Ti Kuton a Diabetiko”;

Maika-2, Cles B. Rambaud ti Pinili, I.N., “Maya, Maya, Apay a Naladawka?”;

Maika-3, Roselyn C. Campano ti Gonzaga, Cagayan, “Ti Nasursuro ni Caleb”;

Maika-4, Dexter M. Fabito ti Pamplona, Cagayan, “Ekuals Tri Damilig, Ma’am”; ken

Maika-4, Ronnie E. Aguinaldo ti Sta. Teresita, Cagayan, “Ti Palali.”

Salip iti Daniw a Para Ubbing ti 12th RFAAFIL:

Umuna, Rolando S. Gamoso ti Candon City, “Ta Maysaak nga Ilokano”;

Maika-2, Johmar R. Alvarez ti Ballesteros, Cagayan, “Tanggaltaw”;

Maika-3, Benjamin P. Pacris ti Laoag City, “Ti Baboy ken ti Buaya”;

Maika-4 ken Maika-6, Roselyn C. Campano ti Gonzaga, Cagayan, “Dagiti Nakakaskasdaaw a Parsua ti Dios”;

Maika-5, Elmer L. Lopez ti San Nicolas, Ilocos Norte, “Dagitoy Librok”.

Esponsor ti salip: Reynald ken Tess Antonio ti Cagayan ken La Union ngem agnaeddan iti Alaska, USA.


Wednesday, March 26, 2014

Rasing, umuna iti maikatlo a Pasalip ALVIYA

Ni Mighty Rasing (i-San Manuel, Isabela), youth worker, freelance writer, ken broadcaster, ti kampeon ita a tawen iti “Pasalip ALVIYA iti Sarita.” Impangabak ni Rasing ti saritana a “Panagturpos” ket umawat iti P15,000 a kuarta ken sertipiko.

Inyalat met ni Ariel S. Tabag (i-Sta. Teresita, Cagayan), poetry ken showbiz editor ti Bannawag, ti Maikadua a Gunggona babaen ti saritana a “Tikboy Tacuboy.” Umawat ni Tabag iti P10,000 a kuarta ken sertipiko.

Ni met Dr. Ferdinand N. Cortez (i-Buguey, Cagayan), propesor iti literatura ken journalism iti University of St. Louis Tuguegarao, ti mangiyawid iti Maikatlo a Gunggona babaen ti saritana a “Payak.” Umawat ni Cortez iti P8,000 a kuarta ken sertipiko.

Dagiti tallo a nakaala iti Consolation Prizes ken umawat ti tunggal maysa iti P2,000 a kuarta ken sertipiko:
Efren A. Inocencio (i-Batac, Ilocos Norte), Master Teacher II iti Mariano Marcos Memorial Elementary School iti Siudad ti Batac, babaen ti saritana a “Panagpatubo”;

Neyo Mario E. Valdez (i-Narvacan, Ilocos Sur), Press Relations Officer ti National Tobacco Administration ken dati nga in-house editor ti Rex Bookstore, babaen ti saritana a “Cadena de Amor”;

Delfin Dumayas (i-San Nicolas, Ilocos Norte), scriptwriter iti drama iti 25 a tawen iti DZJC Aksyon Radio ken dati a direktor iti GUMIL Filipinas, babaen ti saritana nga “Indio.”

Nagpaay a hurado da Joel B. Manuel (pangulo), Linda Lingbaoan-Bulong (kameng) ken Daniel L. Nesperos (kameng).

Mapadayawan dagiti nangabak iti Maika-46 a Nailian a Kombension ti GUMIL Filipinas iti Cabicungan Inn, Centro 05, Claveria, Cagayan inton Abril 18-20, 2014.

Ti Pasalip ALVIYA iti Sarita ket maysa laeng kadagiti tinawen a proyekto ti ALVIYA Literary Foundation nga ipanguluan ni Alex Vicente Yadao ti New York City ken Libertad, Abulug, Cagayan. Imatonan met ni Freddie Pa. Masuli ti GUMIL Cagayan ti nasao a pasalip. (ALVIYA Secretariat)

Wednesday, February 19, 2014

21 a Sarita, naisalip iti Pasalip ALVIYA

Duapulo ket maysa a sarita ti naisalip iti Maika-3 a Pasalip ALVIYA. kas ipakpakaammo ti Secretariat ti nasao a pasalip.

Dagiti naisalip a sarita agraman parbo a nagan dagiti autor:

“Ti Manggagamot”  ni Parisian,  “Ni Angkel” ni Bin Yang, “Nil Sine Numine” ni  Fanerrie delos Reyes, “Bunga” ni Biding,  “Ti Nangisit a Darat: Parabur wenno Lunod” ni  Sagrado T. Sacramento,  “Tao ti Kalkalsada” ni Emmanuel C. Estrada;

“Politika” ni Awan Naganna;  “Payak” ni Dina Naussica; “Dalluyon” ni  Wave 100, “Indio” ni Oda Saniata, “Cadena de Amor” ni Imelda Gamat, “Navotas Fish Port” ni Salmon Quen Kamatis, “Mam Mayleen Parel: Pilantropo” ni Gali Muy-od, “Gapu ken ni Angelica” ni  Jireh Katrinah, “Panagpatubo” ni Francinegilda Umidda, “Lima a Kurengreng ti Ima a Namureng” ni  Warlito Guerrero;

“Panagturpos” ni Apong Diet,  “Tikboy Tacuboy” ni Miguel Tabaco, “Dagiti Asterisko Ti Mennamenna, Maysa a Malem, Iti Malamlammin a Biag ti Maysa a Mabagbagtit a Mannurat” ni St. Sanuong de Ahihihi, “Nana Orang” ni Nicole Villamor ken ti “Ti Napanawan” ni Andrea Fonicier.

Maipakaammo dagiti mangabak a sarita iti umuna a lawas ti Abril 2014 ket mapadayawanto dagitoy iti Nailian a Kombension ti GUMIL Filipinas sadiay MASCOOP Resort and Training Center, Masisit, Sanchez Mira, Cagayan inton Abril 18-20, 2014.

Daytoy Pasalip ALVIYA ti maysa ken kadakkelan kadagiti kontribusion ni Alex Vicente Yadao, tubo ti Libertad, Abulug, Cagayan ngem  agnaeden iti New York City, iti pannakaparangen ti Literatura Ilokana.
Malaksid iti daytoy a pasalip, tumultulong pay iti tinawen a pannakaangay ti Pasnaan, ti literary workshop para kadagiti agdadamo a mannurat, ken iti panagilibro dagiti gapuanan dagiti Ilokano a mannurat. (Freddie Pa. Masuli)

Wednesday, December 4, 2013

Salip iti Daniw ti 12th RFAAFIL (2013-2014)

Daniw a para ubbing ti mapagsasalipan iti 12TH RFAAFIL [2013-2014]. Uray ania a tema ti trataren ngem nasken a maawatan dagiti ubbing nga agtawen manipud iti pito (7) agingga iti sangapulo ket dua (12).

Dagiti Pagannurotan:

1. Silulukat ti salip kadagiti amin a mannaniw iti Iluko.

2. Agatiddog ti daniw iti di ab-ababa ngem 20 a linia ken naikompiuter wenno naimakinilia iti maysa a panid ti bond paper. Mabalin a maysa wenno dua a daniw ti isalip ti kada mannaniw. Masapul nga orihinal ken di pay naipablaak iti uray ania a magasin, pagiwarnak wenno Internet.

3. Nawaya ni mannaniw a mangsurat iti estilo wenno pannakasukog ti daniwna ngem nasken a para ubbing ti daniw a putarenna. Uray ania a tema ti trataren ngem nasken a maawatan dagiti ubbing nga agtawen manipud iti pito (7) agingga iti sangapulo ket dua (12).

4. Ti laeng parbo a nagan ni mannaniw ti agparang iti daniw. Nasken a mangusar iti agsabali a parbo a nagan no panggep ti mangisalip iti dua a daniw. Dua nga MS Word document files ti isubmitir babaen ti e-mail. Umuna: ti daniw a pakisalip. Maikadua: ti pudno ken parbo a nagan ken pakasaritaan ti biag ti autor.

5. Agbalin a kukua ti esponsor dagiti mangabak a daniw. Karbenganna pay ti mangedit ken mangipablaak iti Internet (www.rfaafil.com), magasin wenno periodikal a pilina, wenno mangilibro kadagitoy nga awan sungsungbatanna iti mannaniw. Agtalinaed ketdi ti copyright iti autor.

6. Dagiti gunggona: Umuna, P2,000.00 ken sertipiko; Maika-2, P1,500.00 ken sertipiko; Maika-3, P1,000.00 ken dua a consolation prize a sag-P500 ken sertipiko. Mabalin a mangabak ni mannaniw iti dua a premio. Mabalin pay a manayonan wenno maksayan dagiti gunggona depende iti pangngeddeng dagiti hurado. Maipaay met ti Reader’s Choice Award iti daniw a magustuan dagiti ubbing a readers.

7. Saan a mabalbaliwan ti pangngeddeng dagiti hurado malaksid no matakuatan kalpasanna a linabsingna ti Pagannurotan Bilang 2.

8. Mapadayawanto dagiti mangabak iti GUMIL Filipinas Annual Convention wenno iti pasken nga angayen ti RFAAFIL inton kalgaw ti 2014.

9. Ipatulod ti pakisalip babaen ti e-mail. Iturong iti admin@rfaafil.com ken rfaafil@hotmail.com.

10. Nasken a maipatulod babaen ti e-mail ti pakisalip iti di naladladaw ngem Enero 31, 2014.

Salip iti Sarita ti 12th RFAAFIL (2013-2014)

Sarita a para ubbing ti mapagsasalipan iti 12TH RFAAFIL (2013-2014). Uray ania a tema ti trataren ngem nasken a maawatan dagiti ubbing nga agtawen manipud iti pito (7) agingga iti sangapulo ket dua (12).

Dagiti Pagannurotan:

1. Silulukat ti salip kadagiti amin a mannurat iti Iluko. Aggibus ti salip iti Enero 31, 2014.

2. Agatiddog ti sarita iti di nasursurok ngem 10 a panid. Maimakinilia wenno maikompiuter iti doble espasio iti regular bond paper size. Maysa laeng a sarita ti isalip ti kada mannurat.

3. Ti parbo a nagan ti maaramat iti manuskrito a pakisalip. Dua nga MS Word document files ti isubmitir babaen ti e-mail. Umuna: ti sarita a pakisalip. Maikadua: ti parbo ken pudno a nagan ken ti pakasaritaan ti biag ti autor, ken nasken a mangiragpin ti autor iti palawag no kasano, kaano ken no apay a nasuratna dayta a sarita. Saan a basehan daytoy iti pannakapili ti saritana ngem mabalin a pakadiskualipikaanna.

4. Sarita a para ubbing ti suraten. Uray ania a tema ti trataren ngem nasken a maawatan dagiti ubbing nga agtawen manipud iti pito (7) agingga iti sangapulo ket dua (12).

5. Nasken nga orihinal, di pay naipablaak, di naadaw iti ania man a sinurat ken di pay nangabak iti ania man a salip iti panagsurat ti mabalin nga isalip.

6. Agbalin a kukua ti esponsor dagiti mangabak a sarita. Karbenganna pay ti mangedit ken mangipablaak iti Internet (www.rfaafil.com), magasin wenno periodikal a pilina, wenno mangilibro kadagitoy nga awan sungsungbatanna iti autor. Agtalinaed ketdi ti copyright iti autor.

7. Saan a mabalbaliwan ti desision dagiti hurado malaksid no matakuatan kalpasanna a linabsingna ti Pagannurotan Bilang 5. Iti kasta a panaglabsing, maibabawi ti gunggona ket saanto metten a mapalubosan ti autor a makisalip iti ania man a salip nga esponsoran ti RFAAFIL.

8. Dagiti gunggona: First Prize 5,000.00; Second Prize 4,000.00; Third Prize 3,000.00; Fourth Prize 2,000.00; Fifth Prize 1,000.00 ken mabalin a manayonan wenno maksayan dagiti gunggona depende iti pangngeddeng dagiti hurado. Addanto pay sertipiko a maited kadagiti mangabak. Maipaay met ti Reader’s Choice Award ken maysa a laptop computer iti sarita a magustuan dagiti ubbing a readers.

9. Mapadayawanto dagiti mangabak iti GUMIL Filipinas Annual Convention wenno iti pasken nga angayen ti RFAAFIL inton kalgaw ti 2014.

10. Ipatulod ti pakisalip babaen ti e-mail. Iturong iti admin@rfaafil.com ken rfaafil@hotmail.com.

11. Nasken a maipatulod babaen ti e-mail ti pakisalip iti di naladladaw ngem ti petsa a panaggibus ti salip.®

Sunday, December 1, 2013

Panaghurado iti Salip: Ania ti Sapsapulek, Ania ti Diak Kayat a Makita

Ni DIONISIO S. BULONG

(Naibasa iti Maika-45 a Kombension Nasional ken Seminar-Workshop ti GUMIL Filipinas iti Gonzaga, Cagayan idi Abril 19-21, 2013.)

NO madanonan ti tinawen a kombension ken literary-seminar workshop ti GUMIL  Filipinas, dimi maliklikan a panunoten ti kaundayen ti panawen a panagtitipon manipud idi 1968, Iti dayta a tawen,  karugrugimi nga staff ti Bannawag kas proofreader  Daydi Dios-ti-aluadna a Gregorio C Laconsay ti editormi ken ibilbilangmi agpapan ita kas mentormi. Napapalo idi ti apalmi a makilangen met koma kadagiti kamannuratan aglalo kadagiti id-idoluenmi iti panagtitipon  dagiti kameng ti GF idiay Baguio. Ngem kas “buridek” masapul kano a mabatikami tapno agbantay.

Pugpugtuanmi pay no asino dagiti agatendar manen iti kombension, nangruna iti seminar-workshop. Kabaelan  pay ngata da kompadre, da komadre ti agbiahe tapno agatendar? Asino met dagiti agtutubo nga agatendar— nakaipablaaken  ken saan pay?

Ngem itoy a Maika-45 a Komperensia Nasional ti GF iti Gonzaga, Cagayan,  saan  laeng a pannakidanggay ken pannakiinniliw ti turong ti atensionmi no di pay ket makipartisipar iti pannakaiturong ti pasken iti puon ti nakaangayanna. Dinutokannakami ngamin ti komite ti Literary Seminar-Workshop nga agsarita iti topiko a “Panaghurado iti Salip: Ania ti Sapsapulek, Ania ti Diak Kayat a Makita.”

Ibilangmi ti pannakaawis nga aghurado iti salip iti panagsurat kas maysa a tanda ti nadumduma a panagtalek. Ngarud,  rumbeng laeng  met nga ited ti mapili nga aghurado ti   supapak  a kaikarian dayta a panagtalek.

Da Dionisio S. Bulong (tengnga) ken Juan S.P. Hidalgo, Jr., (kakanawanan), agpada a nag-editor iti Bannawag ken masansan a maawis nga aghurado kadagiti pasalip iti Literatura Ilokano. Kaduada iti ladawan ni agdama a GF President Arthur P. Urata, Sr. (Rinetrato ni Roy V. Aragon)


Ania ti sapsapulenmi no aghuradokami?

Kinadalus. Dua a banag ti kayat a sawen ti kinadalus a mainaig iti salip iti panagsurat..Idi tiempo pay ti makinilia, nakalaglag-an ti riknami no nadalus, saan a nadungrit, ti manuskrito a mangkablaaw kadakami no aglukatkami kadagiti sobre. Ilasinmi a dagus dagiti kasta a manuskrito ta kalbitenda ti gaganasan nga agbasa.

Kayatmi a sawen, unaenmi a basaen dagita a manuskrito inton  madanon ti panagarisitmi.

Basaenmi met dagiti nadungrit a manuskrito, apay ketdin a saan. Mamatikami ngamin nga adda latta ibagbaga dagiti amin a  sarita a maawatmi. No awan, saan koman a nagbannog, nagpuyat ti autor a nangbukel iti saritana. Adda kayatna nga ibaga ket masapul a takuaten wenno ammuen no ania dayta. Mamatikami nga adda latta  maagsaw a bin-i uray pay iti nadungrit a manuskrito.

Malagipmi ti  maysa a padasmi idi nabiitkami pay nga editor iti Bannawag. Iti naminsan a panagbakasionmi, inranta ti maysa nga am-ammomi unay a mannurat ti immay iti balaymi tapno saanna kanon a problema ti panangibusonna iti saritana. Ngem

naupaykami idi ukradenmi ti manuskritona. Awan dumana kadagiti ipatpatulodna iti koreo a sarita.  Lumabagan ken daanen ti langa dagiti umuna a panid ti manuskrito. Impasigmi nga imbaga kenkuana a baliwanna nga imakinilia dagiti umuna a panid ti manuskritona tapno nagangganas pay a basaenmi ta ammomi a napipintas dagiti estoriana. Manipud idi, nakalinlinisen dagiti maawatmi nga estoriana.

Uray ita a panawenen ti computer, sapulenmi pay laeng ti kinamanagdaldalus ti mannurat no agarisitkami kadagiti maisalip a sarita. Ngem saanen a ti kinadulpet ti manuskrito ti kayatmi a sawen no di ket ti kinaannayas ti pannakasurat ti estoria. Awanen dagiti sagursorna ta inedit ti mannurat sakbay nga indalus ken impatulodna iti agpasalip.

Ti lengguahe ti maysa kadagiti pakaseknanmi unay no aghuradokami. Awan ti karbengan ti maysa a mannurat a makipartisipar iti salip iti panagsurat no dina kabisado ti lengguahe a mausar iti pasalip.

Itoy a banag, malagipmi ti kaso dagiti kamannuratan nga Ingles ti nangrugianda. Natural, narigatan dagitoy idi damoda ti agsurat iti Ilokano (Iloko). Ngem naasada iti nagtultuloy a panagsuratda. Resulta: nagab-abakda iti panagsurat iti sarita iti Ilokano.

Maysa kadakuada ti agnaeden idiay America.

Gapu ta salip iti panagsurat iti sarita iti Ilokano ti pakaaw-awisanmi nga aghurado, nakairuamanmi ti agsapul iti kina-Ilokano iti sarita a basaenmi. Mamatikami ngamin a makatulong dayta a ramen a mangipromot iti bukodtayo a literatura ken kultura. Ken maysa a nasamay nga instrumento iti pannakaipasdek  ti nasingsinged pay a panagkikinnaawatan dagiti nadumaduma a rehion.

Maysa pay a kitaenmi ti panaggaraw ken panagsao dagiti karakter. Kuna ngarud dagiti mangisursuro iti panagsurat: awan ti dua a tao, uray pay singin dagitoy, nga agpada ti panagtignay ken panagsaoda. Ti singin, adda latta makita a pagdumaanda iti langa, panagtignay, panagsao ken panagpanunot. Ladingitenmi nga ibaga nga iti laksid ti kanayon a pannakaipalagip dagitoy kadagiti seminar, adu pay laeng ti di makaamiris iti kinapateg daytoy iti maysa nga estoria. No agaramidka iti dialogo, nasken nga adda kakuykuyogna a tignay; emosion , mangipakita iti ugali, kalalanga  wenno ekspresion— daytay aksion nga adda kaipapananna, tay aksion a mangipangika iti karakter, aksion a mangbukel iti nalawag a ladawan ken mangted iti biag iti dialogo, kuna ni Gessner.

No agbasakami iti estoria, ti kababagasna, ti ideana ti sapulenmi, saan ket a dagiti buya.  Agingga ita adda pay laeng dagiti masakawmi a manuskrito a no mano a panid ti inibus ti mannurat iti panangdeskribirna iti aglawlaw. Inton agbalawka, nabasamon ti kagudua ti manuskrito ngem mangrugrugi pay laeng ti estoria.Ania a pannakadadael ti tiempo.  Ngem no aghuradokami, ileppasmi latta a basaen ti manuskrito. Ammo, aya, no adda ket masalaw a napintas a “bin-i” iti udina, kunkunami. Ngem no maungpotmi ket awan ti kasta a masalawmi, nalabit saan a dumdumngeg ti autor no  agat-atendar iti tinawen a seminar-workshop  ti Gumil, kunami laengen..

Saan a makatulong ti nalabes a deskripsion iti panagtaray ti sarita, uray pay ti nobela.

Adda uppat nga ibilang ti maysa a nalatak  nga autor a kangrunaan a “basol” ti deskripsion. Dagitoyda:

Sobra a panangiladawan iti ania man a banag.  Uray kasano ti kinapintas ti maysa a buya, dimo iladawan uray ti kabassistan a banag a makitam iti daytoy. Pukawen dayta ti atension ti agbasbasa  iti panagtaray ti estoria. Kas autor, saanmo nga isasawan ti karaktermo no ania ti makitkitana a napintas a buya. Ketdi, bay-am a ti mata ti karakter ti makakita a mismo iti maysa a buya wenno eksena.

Saan a pagdadaelan ti tiempo iti panangiladawan iti di met nasken a buya ti aglawlaw iti panagtaray ti estoria. Malaksid no adda pannakainaig dayta a buya iti biag ti karakter.

Saan a dadaelen ti atension ti agbasbasa kiti panangiladawan uray ti awan kaes-eskanna a garaw wenno tignay ti karakter. Agbalin laeng  dayta a sagursor ti estoria

Saanmo a sapasapen ti panagiladawanmo. Kayatna a sawen, saa nga umanay nga ibagam a napintas ti maysa a banag. Kasano ti kinapintasna? Saan nga umdas nga ibagam a nabanglo ti alingasaw ti nagapasanen a talon. Kasano ti banglona? Ania ti mariknam iti alingasaw ti talon iti agmatuon?

Sublianmi ti saludsod: ania ti sapsapulenmi no aghuradokami iti salip iti panagsurat iti sarita?

Iti kinaundayen ti panawen a pannakaang-angay ti tinawen a seminar-workshop ti GUMIL  Filipinas, malaksid pay  dagiti ang-angayen dagiti provincial ken municipal chapters, ken adda pay dagiti sabsabali a grupo,  awan san ti saan  pay a natratar a topiko a mainaig iti panagsurat iti ababa a sarita, nobela ken daniw. Kinapudnona, kuna dagiti mangad-adal iti panagdur-as ti bukodtayo a literatura nga adun dagiti gapuanan dagiti mannurat nga Ilokano ti mabalin a yabay iti gapuanan dagiti nalatak a mannurat a ganggannaet.  Ti problema, masapul a maipatarus dagita a gapuanan dagiti mannurat nga Ilokano iti  Ingles tapno mabasa ti sangalubongan. Iti kasta maidilig  dagitoy kadagiti gapuanan  dagiti ganggannaet nga autor ken maikkan met dagiti sabsabali a puli  iti gundaway a makaam-ammo a naimbag iti kinaasino ni Ilokano— ti karirikna, ti kulturana ken kangrunaan ti naiparabur kenkuana a saririt.

Dayta ti gapuna a no aghuradokami,  kangrunaan a sapulenmi iti estoria ti kina-Ilokano, saan laeng  a ti lengguahe no di pay ket ti rikna nga abbukayenna.

Kayatmi met nga inayon a basaenmi amin a manuskrito a mayawat kadakami no maawiskam nga aghurado. Ngamin, mamatikami a saan koman a naisalip dagita nga estoria no awan ti napintas a mensahe ti autor a kayatna nga ibinglay iti agbasbasa.—O